Raspberry Pi od Zera do 2 - sterujemy GPIO z linii poleceń

Wpis archiwalny, opublikowany pierwotnie 8 grudnia 2015 na blogu w serwisie dobreprogramy.pl (serwis usunął blogi użytkowników). Treść odzyskana z Internet Archive (kopia w archiwum) - część informacji może być nieaktualna.

Być może niektórzy z Was mają już od dłuższego czasu malinę, ale używają ją do prostych multimedialnych rzeczy typu odtwarzacz muzyki, czy filmów. Zastanawiałeś się może jak by tu zacząć sterować pinami GPIO w prosty sposób aby posterować jakimiś urządzeniami? Jest przecież tyle bibliotek i możliwości ale nie masz czasu uczyć się zawiłych funkcji bibliotek lub nie jesteś orłem w programowaniu. Nic nie szkodzi, w tym wpisie pokażę Ci jak w prosty sposób za pomocą prostych komend sterować pinami GPIO w dowolnym Raspberry Pi, dzięki czemu posterujesz silniczkami, diodami, serwami, odczytamy stany przycisków itp.

W tym wpisie będę korzystać z dwóch bibliotek mniej popularnej biblioteki GPIO pod nazwą pigpio a przede wszystkim jej rozbudowanym narzędziem pigs oraz popularna mulit-platformową biblioteką WiringPi i jej narzędziem gpio. Wersja maliny nie ma znaczenia, gdyż obydwie biblioteki obsługują wszystkie wersje Raspberry Pi. Tylko ze względu na wersje będziemy mieć różne ilości złącz GPIO.

Zdjęcie 2

Zanim zaczniemy zabawę zalecam aktualizację systemu oraz samego firmware'u (przede wszystkim w Zero)

sudo apt-get updatesudo apt-get upgradesudo rpi-update/code

Po tym restartujemy system i możemy zacząć instalować biblioteki.

PiGPIO

Biblioteka pigpio pozwala sterować pinami w Raspberry Pi na trzy sposoby. Za pomocą języka C, Python oraz za pomocą prostego polecenia/narzędzia pigs. Dziś przedstawie tą łatwiejszą formę czyli narzędzie pigs, dzięki któremu w prosty sposób możemy z linii poleceń sterować GPIO.

Instalacja biblioteki pigpio

Instalacja biblioteki jest prosta i polega na pobraniu paczki, a następnie jej rozpakowaniu i wykonaniu dwóch poleceń kompilacji i instalacji.

wget abyz.co.uk/rpi/pigpio/pigpio.zipunzip pigpio.zipcd PIGPIOmakesudo make install/code

Zdjęcie 3

Gdy już mamy zainstalowana bibliotekę możemy zaczynać zabawę i posterować pinami GPIO za pomocą narzędzia pigs.

Aby można było w terminalu wydawać proste polecenia typu pigs w 17 1 musimy uruchomić demona biblioteki za pomocą polecenia sudo pigpiod.

Aby po każdym uruchomieniu systemu nie wpisywać tego polecenia warto je dodać do pliku /etc/rc.local przed linijką exit 0

*IP=$(hostname -I) || trueif "$*IP" ; then printf "My IP address is %sn" "$IP"fisudo pigpiodexit 0/code

PIGS

Za pomocą narzędzia pigs możemy sterować i ustawiać wiele rzeczy. My będziemy używać podstawowych jego opcji m.in.

Biblioteko korzysta ze standardowej numeryzacji BCM pinów GPIO pokazanej na poniższym obrazku

Zdjęcie 4

pigs m

Składnia polecenia ustawienia trybu pinu

pigs m nrpinu tryb/code

Tryb r - wejściowy lub w -wyjściowy np.

pigs m 17 w/code

ustawia pin 17 jako wyjściowy

pigs m 7 r/code

ustawia pin 7 jako wejściowy Reasumując pin wejściowy ustawiamy wtedy gdy na przykład chcemy odczytać wartość z jakiegoś podłączonego urządzenia np przycisku, licznika, które dają jeden ze stanów cyfrowych 0 lub 1. (Tutaj musimy pamiętać że piny Raspberry Pi działają na napięciu 3,3v i podłączenie większego napięcia spali nasze urządzenie) Zaś jeśli chcemy na przykład sterować zewnętrznymi urządzeniami np serwem, diodą itp. musimy ustawić pin jako wyjściowy.

pigs w

Składnia polecenia ustawiającego stan pinu

pigs w nrpinu wartość/code

Wartość 1 - stan wysoki oraz 0 - stan niski np.

pigs w 18 1/code

ustawia pin na stan wysoki czy na pinie ustawiane jest napięcie 3,3V

pigs w 18 0/code

ustawiony jest stan niski czyli GND (brak napiecia)

Za pomocą ustawień stanu pinu możemy np sterować diodą, przekaźnikami itp.

pigs r

Składnia polecenia odczytującego stan pinu

pigs r nrpinu/code

Polecenie zwraca nam stan pinu 0 lub 1

Dzięki odczytaniu wartości pinu możemy odczytać np czy przycisk zastał naciśnięty, odczytać impuls z licznika prądu itp. Przykład:

Zdjęcie 5

pigs p

Składnia polecenia sterującym wypełnieniem PWM

pigs p nrpinu wypełnienie/code

gdzie wypełnienie to wartość od 0 do 255 czyli 0 to 0% , 128 to 50% a 255 to 100% wypełnienia. Dzięki wypełnieniu możemy sterować jasnością diody, czy prędkością obrotów silnika. np.

pigs p 23 128/code

ustawi wypełnienie PWM na 50% Przykład:

Zdjęcie 6

Jak widać w przykładzie ustawiamy pin jako wyjściowy, następnie ustawiamy wyełnienie PWM na wartośc 130. Następnie próbujemy odczytać stan pinu za pomocą opcji r i jak widać zwraca nam 1 czyli pin ma stan wysoki. Przykładowo użyłem też opcji gdc (get dutycycle), która obiera ustawione wypełnienie PWM.

pigs s

Składnia polecenia sterująca serwem

pigs s nrpinu wartość/code

Gdzie wartość znajduje się od 500 do 2500 i oznacza podobne wypełnienie jak w PWM tyle tylko, że z większą częstotliwością i odstępami. Ustawienie wartości 0 wyłączy serwomechanizm. np.

pigs s 24 1500/code

ustawi wychylenie serwa na mniej więcej połowę w zależności od rodzaju serwa.

Przykład:

Zdjęcie 7

W przykładzie ustawiłem pin 21 na stan wyjściowy a następnie ustawiłem pozycje serwa nqa wartość 1750. Do odczytu użyłem opcji odczytującej gpw (get pulsewidth), która pobiera ustawioną częstotliwość dla serwa.

pigs pud

Składnia polecenia podciągający pin na dany stan

pigs pud nrpinu stan/code

Gdzie stan może przyjąć wartość u -wysokiego lub d - niskiego. Podciągniecie następuje przez wewnętrzny rezystor. np.

pigs pud 24 u/code

Przykład:

Zdjęcie 8

Ustawiłem pin jako wejściowy a następnie odczytam jego stan. Potem podciągnąłem pin na stan wysoki i ponownie odczytałem jego stan.

pigs mils

Składnia polecenia opóźniającego

pigs mils czas/code

Gdzie czas podajemy w milisekundach np.

pigs mils 1000/code

odczeka 1 sekundę.

Łączenie poleceń

Oczywiści możliwe jest wydanie jednego polecenia, które wykona kilka operacji naraz. np.

pigs w 22 1 mils 100 w 17 0 mils 200 s 20 1570 r 22 r 17/code

Dla żadnych wiedzy i możliwości polecenia pigs odsyłam do strony projektu. Sama biblioteka jest moim zdaniem najbardziej rozbudowana i pozwala naprawdę na wiele.

WiringPi

Wiring Pi jest dużo bardziej popularną biblioteką wśród użytkowników mikrokomputerów przeznaczona nie tylko dla Raspberry Pi ale dostępne są jej modyfikacje dla takich platform jak Banana Pi/PRO, Orange Pi , Roseapple Pi czy nowych płytek Lemaker Guitar oraz HiKey. Biblioteka pozwala sterować pinami GPIO w języku C, Python (osobna wersja tylko dla RPi) jak również z linii poleceń za pomocą narzędzia gpio.

Instalacja biblioteki Wiring Pi

Instalacja biblioteki jest również prosta i wymaga tylko pobrania repozytorium i uruchomienie skryptu budującego i instalacyjnego. Warto zauważyć, że instalacje wykonujemy jako zwykły użytkownik.

git clone git://git.drogon.net/wiringPicd wiringPi./build/code

Zdjęcie 9

Po instalacji biblioteki możemy zacząć używać narzędzia gpio

GPIO

Narzędzie gpio pozwala sterować w podobny sposób jak narzędziem pigsz tą różnicą że nie musimy uruchamiać żadnego demona. gpio nie pozwoli nam niestety posterować programowym PWM-em czy serwem, ale za to ma obsługę innych ciekawych układów pod SPI i I2C o których pisałem już w ramach wpisów o modułach dla Banana Pro. Dziś natomiast zaznajomimy się podstawowymi opcjami programu m.in:

Jak widzimy brakuje tutaj sterowania programowo PWM czy serwomechanizmami, ale sama biblioteka w języku C pozwala na to, brakuje tylko tych opcji w narzędziu gpio.

Warto dodać, że biblioteka korzysta z własnej numeralizacji pinów GPIO pokazana na obrazku poniżej:

Zdjęcie 10

Jeśli przyzwyczailiśmy się do standardowej numeralizacji pinów (BCM) możemy użyć flagi -g dzięki czemu zamiast podawać numeralizację biblioteki możemy podać numeralizację BCM. Przykład:

gpio write 4 1/code

gpio -g write 23 1/code

Powyższe przykłady robią to samo tyle tylko, że używamy osobnych numeralizacji pinów, pierwszą z biblioteki wiringpi drugą zaś ze standardowej BCM i używamy przy tym flagi -g.

gpio readall

Polecenie to wyświetli nam stany i informacje o wszystkich pinach GPIO

gpio readall/code

gpio mode

Składnia polecenia ustawiająca tryb pinu

gpio mode nrpinu tryb/code

Tutaj w przeciwieństwie do pigs możemy określać również tryb pwm, oraz pull-up (up), pull-down (down) i wyłącza podciągnięcie (tri) no i oczywiście czy pin ma być wejściowy (in) lub wyjściowy (out). Z czego nie dublujemy trybów dla jednego pinu tj. nie ustawiamy jako wyjściowy a następnie nie ustawiamy zaraz go na pwm. np.

gpio mode 0 out/code

Ustawiam pin jako wyjściowy.

gpio write

Składnia polecenia ustawiającego stan pinu

gpio write nrpinu stan/code

oczywiście stan pinu ustawić możemy na 0 i 1 np.

gpio write 4 1/code

ustawi nam pin na stan wysoki.

gpio read

Składnia polecenia odczytującego stan pinu

gpio read nrpinu/code

Gdzie odpowiedzią będzie albo wartość 0 czyli stan niski albo wartość 1 czyli stan wysoki. np.

gpio read 4/code

Przykład:

Zdjęcie 11

gpio pwm

Składnia polecenia ustawiającego wypełnienie PWM

gpio pwm nrpinu wartość/code

gdzie w tym przypadku możemy skorzystać tylko ze sprzętowego pinu GPIO z PWM czyli 5 (18 w BCM) oraz ddatkowo drugiego dla wersji RPi2 26 (12 w BCM) zaś wartość wypełnienia ustawiamy w zakresie 0-1023. np.

gpio pwm 5 512/code

które ustawi nam wypełnienie na 50%

Więcej informacji oraz opcji narzędzia gpio znaleźć można na stronie projektu wiringPi. Jak sami widzicie samo narzędzie nie daje tyle możliwości co pigs ale ma też swoje atuty, chociaż by możliwość sterowania różnymi układam i.

W dzisiejszym wpisie to tyle. Przedstawiłem wam trochę teorii i przykładów. Mam teraz nadzieję, że uważacie iż sterowanie GPIO w Rasapberry Pi nie jest takie straszne. Gdy znacie już podstawowe podstawowe polecenia można zacząć pisać skrypty w bash-u.

#!/bin/bashPIN=$1gpio mode $PIN outgpio write $PIN 1sleep1gpio write $PIN 0/code

Zalecam wybranie jednej biblioteki i nie używania ich równocześnie. Oczywiście polecam tu bardziej pigpio ze względu na duże możliwości sterowania z linii poleceń.

Zdjęcie 12

Do następnego wpisu.